Wat is het leuk om eens op een zondagnamiddag rond 15u in een gezellige jazzclub te genieten van een bigband. Het Jazz Orchestra of the Concertgebouw (JOC) bestaat sinds 1996. Via een grote wereldtoernee in LA, Azië en komende uit Zuid-Amerika strijken ze voor de derde keer neer in de redelijk gevulde Porgy and Bess in Terneuzen. In de band zitten de crème de la crème van de Nederlandse jazzmuzikanten. Van bij het eerste nummer vliegen ze er direct in. We steken een propje watten in onze oren voor de stevige blazers want als je redelijk vooraan zit komt er een geluidsmuur op je af. De pianist van dienst is de geweldige Peter Beets die vrolijk en zonder moeilijk doenerij straight jazz speelt met een vleugje ouderwetse stride piano. Wat kan die man goed spelen zeg. In dat eerste nummer ‘Two brothers’ sterk gelijkend op het bekende ‘Four brothers’ mogen de rietblazers Simon Rigter (hier de componist) en Sjoerd Dijkhuizen tekeer gaan als de "Two Brothers". Het eerste nummer is zo goed gespeeld dat de sympathieke dirigent Henk Meutgeert , die alles vakkundig aan mekaar praat, aan de geluidsman vraagt of alles wel opgenomen is want hij wil eens een live plaat opnemen in deze club. We kunnen wat afkoelen in de ballad ‘How deep is the ocean’ van Irving Berlin. In dat nummer schittert Bert Boeren als trombone solist. En na het eerste couplet zet de band weer swingend in. Nu komt eindelijk stertrompetist Tom Harrell erbij en brengt zijn nummer ‘Entrance' met de gehele band. Hij speelt nog wat aarzelend vind ik en laat veel solo’s over aan de band. In het bekende ‘Come rain or come shine’ van Harold Arlen komt Tom weer meer aan bod. Hij moet wel zien dat hij niet van het podium valt want het is krap bewegen. Het podium is iets groter gemaakt voor deze grote band maar het is toch moeilijk rond de paal bewegen voor de solisten om bij de microfoon te komen. Tom schittert uiteindelijk en weet de dirigent te ontroeren in zijn specialiteit, de ballad, en dit in zijn eigen sterk nummer ‘Time’s mirror’ gespeeld op flugelhorn. In dat nummer soleert ook de gitarist Martijn van Iterson. Daarna horen we nog  een uitgekiend werkstuk in verschillende tempo’s aan de hand van Tom in zijn eigen werkstuk ‘Shapes’. Je kan haast niet geloven dat de band begin dit jaar bestaansonzeker is , maar toch mits subsidies weer verder kan tot einde 2012.

De Amerikaanse trompettist Tom Harrell is by the way toch één van de beste trompettisten ter wereld. Tom lijdt erg aan schizofrenie en moet een kilo pillen per maand slikken. Hij speelt al vanaf zijn acht jaar en studeerde af aan de Stanford Universiteit op het onderdeel Compositie. Hij kon na zijn studies meteen aan de slag bij het orkest van Stan Kenton en in de jaren zeventig speelde hij bij Woody Herman en Horace Silver. Daarna speelde hij bij Phil Woods. Zijn harmonieuze spel heeft iets weg van dat van Clifford Brown.

Na de pauze speelt Tom Harrell veel sterker en hij brengt samen met de big band schitterende arrangementen  zoals zijn ballad ‘ Portrait of Jenny’. Na het nummer geeft Henk aan Tom een innige knuffel omdat de muziek hem als fan zo ontroert. In het nummer  ‘Moon Alley’ brengt Martijn van Iterson een mooie solo op gitaar) en in  ‘Latifa’ brengt  Simon Rigter op tenor een geweldige solo. Tom maakte indruk met de Charlie Parker compositie Chasin' The Bird', dat hij bewerkte voor big band. Tom’s nummer ‘Humility’ is helemaal vanuit zijn hoofd geschreven en dat is opmerkelijk.

Op het einde brengen ze allemaal het nummer ‘Blues for the date’ van Peter Beets met arrangement van Henk Meutgeert. Hiervoor heeft het JOC orkest een heuse edison award ontvangen voor het gelijknamige album.. Rodolfo Neves, Jan van Duikeren en Ruud Breuls zijn hier de solisten.

We hopen de band zeker nog eens te treffen in de Porgy and Bess want ze zijn heel tevreden met de ontvangst. Het aanwezige publiek gaat met een tevreden gevoel naar huiswaarts met nog wat nasuizen van de melodiëen.

Michel Proesmans

Het kan een goed idee zijn om de optredens te gaan zien van de combo’s van een plaatselijke muziekacademie. In Beveren kreeg je er van de jazzacademie een concert bij van Brick Quartet.

Het viertal speelde een geïnspireerde eigenzinnige set. Mathias Van de Wiele die zelf lesgeeft in Beveren stelde de groep voor en daar gingen ze. Om te beginnen met ‘Snake Skin Velvet’. De slang in kwestie leek een woestijn als habitat te hebben; aan de lentewarmte van die dag werden schetsen toegevoegd van verzengende hitte, contrasten tussen bruintinten van zand en schittering van fel licht. Het had iets van een zacht beginnen in een weinig Bevers aandoende sfeer. Met titels als ‘Opgedoekt’ en ‘Overstroomd’ kwamen we al dichter bij Vlaanderenland. Meer bepaald bij een generatie muzikanten die, net als heel wat internationaal talent, de invloed van de muziek van Ornette Coleman hebben meegekregen en die adoreren. Sommige mensen zullen die warse Coleman nooit als muzikant willen appreciëren, maar daardoor laat Brick Quartet zich niet van de wijs brengen. Deze groep doet gewoon zijn ding en speelde van Ornette ‘Happy Hour’.

In dit kwartet hoeft Ben Sluijs niet de meest fluwelen klanken uit zijn altsax te halen. Klanken kunnen hier wat feller glanzen en eerder aan katoen doen denken. Dat brengt ons dichter bij de associatie met katoenvelden, zo je wil en dat is niet zo ongepast want Van de Wiele verwijst geregeld naar bluesstijlen, oa ook naar elektrische blues zoals bij Jimi Hendrix.

Primitief aandoende zowel als delicate of heldere melodieën en tintelende lijnen van gitaar en sax worden gesteund door een meer dan boeiende ritmetandem. De cello in de rol van bas zo goed als die van strijkinstrument, over walking bass en swingende viool tot poten vanonder tafels en stoelen zagende gestreken contrabas, Vercampt weet zijn kunnen te plaatsen in het geheel. De drummer heeft nog het meest van een primitieve slagwerker die niettemin met groot gevoel voor timing de nodige finesse introduceert, maar dan weer uithaalt als een fan van Animal uit de Muppet Show.

De combinatie van deze muzikanten en hun instrumenten is gewoon zo goed dat kruisbestuivingen tussen hedendaagse kamermuziek, jazz, blues en rock schitterende vruchten oplevert.

Danny De Bock

Beginnen met de standard 'It Might As Well Be Spring' en op het eind een bewerking ten beste geven van Bob Dylans 'One Too Many Mornings', het zegt veel over de zangerigheid die Michael Moore met het Fragile Quartet voor ogen heeft.  De rest eigen nummers, veel premières en ook enkele 'oude', zoals Moore het noemde. Dat zegt veel over de stand van zaken: van deze vaste groep zit een nieuwe CD aan te komen. De muzikant settelde zich ruim 25 jaar terug in Amsterdam en spreekt bijna perfect als een Nederlander zijn veramerikaanste variant op de taal.

Prachtig op altsax en wondermooi op klarinet zong hij 'It Might As Well Be Spring'. Drummer Vatcher speelde intens met zijn van ritmiek doordrongen lijf mee. Zoals hij soepel zacht tot geweldig krachtig drumt vormt hij met Moore a.h.w. de as van zang en ritme. Pianist Harmen Fraanje mag dan een rijzende ster zijn, in dit kwartet speelt hij vnl. spaarzaam en welgemikt. Eén en al oor voor de gang van zaken kiest hij zijn vingerzettingen. Als hij aan het soleren gaat, kan hij naar het supersonische neigen en toch blijft hij het grotere geheel dienen, past hij zijn technisch sterke solo superb gedoseerd in het nummer in. Opvallend naturel geconcentreerd en trefzeker vervolledigt Clemens van der Feen op contrabas de ritmesectie. Meestal is hij de tweede adem van de ritmetandem met Vatcher, niet in de zin dat hij nakomt, maar als een tweede paar longen dat beheerst het ritme van zuurstof voorziet. Hij benut de snaren en de klankkast met zijn handen, met zijn vingers heel efficiënt. Soms met een strijkstok die er uitziet als de Saab onder de strijkstokken. Al is dat dan misschien een bordeaux oldtimer Saab... Vatcher speelt zonder gêne met zijn hele lichaam heel delicaat. Droge troms, fijne tikken, scherpe randen, harde meppen. Drums en percussie op fijnzinnige wijze. Moore blaast op sax en klarinet met veel gevoel oude songs en nieuwe, tussen compositie en impro, van traag lieflijk lyrisch en fragiel tot krachtig of zurig, medium of up tempo. Prachtig gewoon. Altijd wel met een verrassing in petto – wie had in dit concert een nummer verwacht dat gegroeid leek in Thailand?

De jonge Nederlanders waren samen niet lang geleden ook de helft van het Narcissus kwartet (met Robin Verheyen), hier spelen zij in vloeiende en anders boeiende tempowisselingen mee met oude rotten Moore en Vatcher, inwijkelingen van overzee die al jaren en met klasse op het Europese continent de jazz hier mee kleur geven. De jongere kijken op naar de oudere, met respect, en zoals zij dit sterke kwartet vervolledigen, zijn zij niet zomaar de helft.

Vijay Iyer bracht met zijn trio in 2009 'Historicity' uit dat werd uitgeroepen tot een van de beste CD’s van dat jaar. Zijn Solo album van vorig jaar ving ook heel lovende reacties. Begin 2011 kwam 'Tirtha' uit, een andere trioplaat, niet met zijn kompanen Marcus Gilmore (drums) en Stephan Crump (bas), maar met een sterk Indische inslag ism Prasanna (gitaar) en Nitin Mitta (tablas).  Terwijl Tirtha in Europa in een aantal zalen werd voorgesteld, vond Iyer de gelegenheid om op andere podia ook een aantal concerten in duo te spelen met Craig Taborn. Die combineerde deze duo’s dan weer met live concerten met de groep van Michael Formanek.

Craig Taborn is zowel into piano als elektrisch toetsenwerk, hij wordt een veelzijdig improvisator genoemd en speelde de voorbije tien jaar naar verluidt op meer dan 50 uitgaven mee (oa met Tim Berne, Drew Gress, Dave Douglas). Hij is ook te horen op de nieuwe CD van David Binney in een uitgebreid, maar select gezelschap. Eerder deed hij ook al dingen met Carl Craig, een naam die je met de Detroitse technoscene verbindt. Solo gaat hij binnenkort zijn CD 'Avenging Angel' voorstellen (bvb in Bimhuis, 1 vd concerttips trouwens van trompettist Peter Evans..)

Duo’s zijn sowieso intense belevenissen en het wordt er alleen maar spannender op als de twee muzikanten ook nog eens hetzelfde instrument bespelen. Als zij dan ook beide op dat instrument tot de top worden gerekend zijn de verwachtingen hooggespannen. Deze avond werd een artistiek hoogstaand concert gespeeld, met ook moeilijke stukken die soms moeilijk te bevatten waren.

In de prachtige Henry Le Boeufzaal van de Bozar kunsttempel stonden twee piano’s zij aan zij, namen de pianospelers tegenover elkaar plaats en Vijay Iyer gaf de start. Craig Taborn vulde aan, zijn spel doorkruiste en verzoende zich met dat van Iyer. Andere keren begon Taborn het volgende stuk. Tijdens hun spel keken zij elkaar niet aan. Tussen de nummers wel, dan hadden ze oogcontact of zeiden zij iets tot elkaar. Titels van nummers werden niet meegegeven. Er werd niet van het blad gespeeld, maar je kan vermoeden dat ze een aantal lijnen in het achterhoofd hadden en daarmee aan de slag gingen. De eerste stukken deden aan als weldoordachte composites in moderne klassieke muziek. Autodidact Iyer speelt meer breedvoerig, meer noten, maar combineert ook onvervaard avontuurlijk de linker-en rechterhand, van de laagste tonen tot de hoogste. Taborn zoekt wat minder de uitersten van het klavier en pakt het vaak minimaal aan vergeleken bij Iyer. Als Taborn snel gaat spelen kijk je in bewondering hoe snel en trefzeker zijn vingers combinaties maken. Hij wil wel eens ritme maken door repetitief met noten te kringelen. Iyer is ook niet vies van het herhalen van simpele noten om een eenvoudig ritmisch element in de complexe gehelen te stoppen. Als zijn vingers snel gaan lijkt zijn hand een snel dansende spin te worden en kun je zijn vingers niet meer tellen. En je kon ook beider handen volgen als je een beetje schuin voor het podium zat, want halverwege wisselden zij ook van zitje.

De virtuositeit van beide pianisten werd niet aangewend om herkenbare jazzstandards te vernieuwen. Lyriek werd met toevoeging van harde contrasten en vreemde melodieën op- en afgebouwd. Het ging van traag naar snel in ongehoorde overgangen. Er werd wel verwezen naar oude harmonisch vlotte jazz en zeker ook naar free jazz, maar het geheel was één en al 21^ste eeuws vrije muziek. Gaandeweg leek het soms ideale muziek voor een moderne danschoreagrafie met bewegingen, gaande van soepel tot onnatuurlijk aandoend. Goed voor een diepgaande reflectie over diversiteit en samenhorigheid. Altijd een spanningsveld, aldoor naar elkaar luisterend en soms elkaars tegengestelde, maar over de hele lijn één artistiek knap duo.

We vroegen om een bis. Dat werd geen coda, maar het langste stuk van de avond. Dat was verdraaid nog even doorbijten, het leek of ze geen idee hadden of wilden hebben waar ze het in schoonheid wilden laten eindigen. De energie die zij overbrachten, namen we graag mee naar buiten!

Danny De Bock

foto's © Guy Van De Poel
 

In zijn korte aankondiging vermeldde Tom van de Singer dat Mahanthappa vorig jaar nog in duo in deze zaal aantrad met Vijay Iyer en nu met een nieuwe groep kwam, aangekondigd als 'Codebook', maar dat de groepsnaam waarschijnlijk nog zou veranderen. Om reclame te maken voor opnames die al wel uit zijn had hij er bij kunnen vertellen dat de drummer op deze avond dezelfde was als op de meeste nummers op de APEX CD van Mahanthappa & Bunky Green - één van de beste CD’s van 2010. Deze info werd mogelijks na het concert nog uitgewisseld, nadat het aanwezige publiek mocht zeggen dat ze een supergroep aan het werk hadden gezien. Wie geen uur rijden voor de boeg had plus een werkdag de volgende morgen kon natuurlijk graag nog eventjes nakaarten.
Mahanthappa leidde met samples en sax het concert in, de Apple schuin voor zich, de altsax op de borst, electronische effectenpedalen aan de voet om samples, loops en drum- en percussiepatronen te manipuleren terwijl hij blies. De rest van de band viel na enkele minuten in. Het was als een openingsritueel, de boel sereen op gang trekken en dan gestaag verlevendigen en versnellen.  Alle vier zouden zij gaandeweg in gesofistikeerder en complexere stukken hun vindingrijkheid tonen.
Met het volume van een stevig rockconcert en heerlijke tot onwaarschijnlijke tempowisselingen deden ze mij even terugdenken aan optredens gaan zien van Primus, Helmet, etc jaren geleden. De overgangen die Rich Brown verzon waren soms verrassend en steeds sterk, die van Mahanthappa en Gilmore behalve dát ook ’n paar keer op het gewaagde af tot quasi geschift.  In het duwen aan de grenzen van het toegankelijke en melodieuze kan het soms vergezocht gaan klinken, maar de muziek van dit viertal vermengde meestal heel overtuigend eigen(zinnige) ideeën met invloeden uit Indische muziek, rock, funk en dance. Rich Brown met zessnarige elektrische bas en Damion Reed op drums zorgden voor een stevige ritmische begeleiding die de klemtoon op het melodieuze hield. Brown begon 'Playing With Stones' (van de Apex CD) met een originele uitgesponnen intro die krachtig en geïnspireerd weghuppelde van het thema om er dan naar terug te keren, een prachtig begin van een sterke uitvoering van dit stuk. David Gilmore trad met zijn gitaarlijnen in de sporen van de pianopartij die Jason Moran op Apex speelde, maar deed er ook zijn eigen ding mee, zoals in andere stukken, in en naast de maat (of in grillig aandoende maten die we niet gewend zijn).
Mahanthappa, met zijn voorliefde voor medium tempo kringelende en ontzettend snel razende bewegingen, heeft met deze groep de ideale begeleiding om met elektronica dingen uit te proberen. Na een organische energieke eerste set ging hij in de tweede nog enige stappen verder met zijn elektro stuff. Toen kregen we een opeenvolging van groepsvertoon en individuele uitstapjes van de supersaxofonist op alto met repetitieve samples en loops. In zijn vurig zoeken naar nieuwe wegen probeerde hij nieuwe recepten te verzinnen voor zijn hoogsteigen cookbook. Daarbij leek de logica een paar keer ver zoek, maar Mahanthappa wist dan snel weer bij te sturen. De gezamenlijke stukken sloten er perfect bij aan om ook van de tweede set een fantastisch geslaagde afwisseling te maken van samenspel en verbluffend soleren.  Toen Mahanthappa op het eind de namen van de muzikanten nog eens uitriep, gaf hij lachend bij de drummer met zijn souplesse, vlotte ritmiek en kracht nog mee: “for all the ladies! : Damion Reid!”.

Larry Grenadier verving Dave Holland die om privé redenen concerten schrapte. Anders was dit kwartet ¾  van de groep die in  2007 'The Monterey Quartet' vormde op het Monterey Jazz Festival. Met Dave Holland erbij was het  de voltallige groep geweest die na het festival nog een aantal concerten verzorgde met Jason Moran ipv Gonzalo  Rubalcaba aan de piano. Overtone Quartet is dus een vervolg op wat in 2007 een gelegenheidsgroep was, maar toen  speelde alsof al veel langer een hechte band tussen de leden bestond. Wie wil, kan dat horen op de live CD van The Monterey Quartet: 'Live' ...

In de bezetting die De Roma aandeed is de groep ook weer uit topjazzmuzikanten samengesteld en wat het onverwacht en extra spannend maakte, was de avontuurlijke inbreng die Moran er instopte. Het duurde niet lang eer hij met samples en scherpe vervormingen de elektronica liet meespelen. Soms als een stoorzender of als toevoeging van een dj die een nieuwe laag aanbrengt. Gaandeweg wist hij de scherpe elektronische klanken die hij als derde instrument aanwendde heel sterk in de muziek te verweven, pal erop en erin. Zijn afwisselen met vleugelpiano en keyboards haperde geen enkele keer, dat sloot telkens nauw of alleszins logisch bij elkaar aan – fascinerend hoe vlot en organisch hij van het ene klavier op het andere overgaat, zowel sober stukken begeleidend als mee op het voorplan tot in solo’s toe.

Het was Moran die toen de groep opkwam de micro ter hand nam, de band kort voorstelde en de titel meegaf van het eerste nummer, 'Treachery' van de hand van Eric Harland, ook openingstrack  op de live CD van 2007. Het werd duidelijk een andere versie. Met een andere pianist en een andere bassist, maar ook: vier jaar later en we hebben het hier over jazzmuzikanten die sterke structuren gebruiken om er zich vrijelijk in uit te leven. 'Treachery' ging meteen in vlot tempo vooruit.

Tweede nummer was er één van de CD 'Ten' van het trio van Moran. Het bracht een bluesy feeling in de set en zette Potter aan tot meer lyrisch, warmer spel dan hij in andere settings soms verkiest. Hij wisselde tenorsax af met sopraan en kon zo op zijn eentje de gang van twee op elkaar volgende blazers gaan.  Aan vier, vijf nummers had Overtone Quartet de handen vol om een set te vullen, maar wat voor handen waren hier ook aan zet! Zalig afwisselen deed Moran aan vleugel en keyboards , maar hij was niet alleen om voor afwisseling in het geheel te zorgen. Het enthousiame vonkte er bij Larry Grenadier van af in zowel trager als snellere composities . Ergens, toen piano en sax stil bleven wou hij graag nog de drumsolo inleiden of zelfs begeleiden, maar Harlands blik liet duidelijk verstaan dat hij de ruimte voor hem alleen wou. Voor een opmerkelijk stukje solo drummen, met minimalistische en droge slagen, maar ook met opzwepende rijkdom.

Een lang uitgewerkt stuk klonk als de meeslepende soundtrack bij een ingewikkelde bankoverval die net niet goed afliep en uitdraaide op een spannende achtervolging... Ook zonder je fantasie in gang te voelen schieten was er genoeg te beleven, een bisnummer was dan ook gewenst. Dat was de kroon op het werk, een heerlijk danserig stuk dat zelfs perspectieven zou kunnen openen voor geweldige technojazz. Traditie en mainstream werden allesbehalve belachelijk gemaakt, we hoorden smaakvol grenzen aftasten en verleggen, uit de bocht gaan en weer vaste voet krijgen, (sub)genres vermengen: het was weer zwaar de moeite!

Danny De Bock

Jef Neve aan een vleugelpiano op zijn eentje, en dat voor de eerste keer in de nieuwe locatie van de Jazzzolder. Da’s genieten want je kan hem niet zo vaak solo zien spelen. Dat hebben Lejo en enkele sponsors gewonnen in het kader van Broederlijk Delen. In feite 'winnen' is betrekkelijk want we geven alles weg voor het goede doel inclusief de drankomzet vandaag. Naar het schijnt doet Jef dat regelmatig.

Het is leuk om hem nog eens te zien spelen in de Jazzzolder al waar het voor hem allemaal begonnen is, nu meer dan 10 jaar geleden.

Hij begint met een rustig ingetogen nummer ‘Inner peace’ van zijn eerst CD ‘Blue Saga’. Daarmee is de toon gezet voor een prachtig concert  in één set van ruim een uur. Het volgende nummer is een blues standard van Monk ‘I mean you’ waarmee hij het ganse klavier overloopt. In ‘Sofia’s dream’ beschrijft hij zijn indrukken van de stad Sofia in Bulgarije op weg in het vliegtuig. Jef uit zijn bewondering in het geweldige ‘Lush life’ van Billy Strayhorn die altijd in de schaduw van Duke Ellington heeft gewerkt. Billy is zwart en gay en het nummer geeft de frustaties weer van een jonge tiener in NYC. Jef geeft er hier een apart begin aan. Daarna het nummer met de vreemde lange titel ‘Nothing But A Casablanca Turtle Slideshow Dinner’ met snelle, repetitieve patroontjes aaneen geweven totdat er teveel opgehoopte druk is. We missen de drums en bas niet. De nummers blijven overeind staan. In het nummer 'Endless Dc'  gaat het over herkenbare situaties uit het leven. Hij koppelt dit aan de muziekterm 'Da Capo'  waarin je iets herhaalt tot het einde. Opvallend is dat Jef meer begint mee te neuriën zoals ook Keith Jarrett dat  doet

Jef Neve spreekt met anecdotes en bondige uitleg de nummers aan mekaar zoals ook het volgende verhaal met zijn compaan Pascal Schumacher , de bejubelde Luxemburgse vibrafonist. We horen van Pascal het nummer ‘Wonderword’ naar een gelijknamige casino in Luxemburg waar ze een slechte gage hadden ontvangen en dan maar (vruchteloos) hun geluk wilden beproeven met het gokken. Op het einde brengt Jef neve nog de verdiende bis ‘One for the road’ en dat doen we dan ook in de bar.

 (michel p)

Vier jaar na de CD 'King Size' brengt Tricycle een nieuwe uit,  ditmaal zonder gastmuzikanten. Opnieuw vinden zij hun eigen muzikale wereld uit aan de grenzen van wereldmuziek en jazz. Muziek van Tuur Florizoone kan U ook kennen van de veelgeprezen soundtrack bij de internationaal geprezen film 'Aanrijding in Moscou'. Philippe Laloy speelde oa met gitarist en oudspeler Karim Bagilli, Vincent Noiret met de zangeres Ghalia Benali.

De CD opent met het titelstuk 'Queskia?' Een toegankelijk nummer dat de luisteraar met zoet betoverende meleodie meevoert en zich na enkele luisterbeurten vlot in het geheugen blijkt te nestelen. Het tempo vertraagt in 'To autumn' dat er op volgt. Zoals de herfst nodigt het uit tot melancholie, overpeinzing en verstilling. Met 'Positiv' wordt de muziek weer levendiger en ligt de nadruk weer op positieve vibes. Met fjngevoelige, maar krachtige sopraansax, warme basnoten en vibrerende accordeon wordt de stemming vrij danserig. 'Les enfants rouges' leidt dan weer een trager hoofdstuk in dat speels begint, alsof het met een kinderlijke blik kijkt naar en wil vertellen over de uiteenlopende levensvormen die een woud rijk is. Daar is ook plaats voor gefantaseerde wezentjes... en als dan enige vermoeidheid optreedt, is de tijd rijp voor 'Siesta', soezen en dromerig indommelen.

Het mag intussen duidelijk zijn: net als het artwork op de voor-en achterkant van de hoes maakt de muziek een betover(en)de  indruk. Soms komt een  gevoel van herkenning op en telkens blijkt dat niet helemaal terecht. Deze CD kan herinneren aan de muziek van Yann Tiersen bij 'Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain' of aan 'Die Anarchistische Abendunterhaltung', maar is anders. Er komen stukken in voor die lijken te verwijzen naar fado of muziek voor Bulgaarse stemmen, maar hier komen nauwelijks menselijke stemmen aan te pas. Oude voorbeelden worden geëerd zonder ze klakkeloos na te spelen, ideeën van al dan niet volkse muziekjes uit verschillende windrichtingen worden niet zomaar overgenomen, maar opnieuw uitgewerkt. We horen hier  voorbeelden van heerlijke vruchten die door globalisering en kruisbestuivingen kunnen rijpen.

'Cafe terminal' en 'Valse des frimeurs' zijn vernieuwde hernemingen van twee composities uit de filmscore bij 'Aanrijding in Moscou'. Het is met 'Cafe terminal' dat het tragere drieluik dat speels was ingezet weer afloopt, het is met 'Valse des frimeurs' dat opnieuw een danserige stemming wordt opgenomen. Opnieuw zijn we vertrokken voor drie nummers lang een wat sneller tempo. Met 'Un, deux' steekt de groep nog een tandje bij, zou je als luisteraar spontaan in de handen kunnen klappen, “hoppa” roepen... De afwisseling tussen verschillende tempi, het samenspel van deze drie fijne muzikanten met hun  verschillende instrumenten, hoe zij met warme en frisse klankleuren een eigen homogene  sound weten te kneden: het kan alleen maar aanslaan op komende festiviteiten zoals (28 mei) Brussels Jazz Marathon en (8 aug.) Esperanzah! Check’em out!

Danny De Bock

De eerste letters van JAMES FARM komen van de voornamen Joshua, Aaron, Matt en Eric. De volgende letters zouden kunnen staan voor 'Sing Fine And Rich Melodies'. Maar in de naam zit dus 'FARM'. Zoals van een Westerse boerderij die traditie belichaamt, maar mee evolueert met zijn tijd? En daarom met elektronische middelen werkt, dicht bij de natuur, dezer dagen vanuit een ecologische noodzaak meer dan vroeger op zoek naar harmonie met natuurlijke kringlopen... Was Eric Harland in dezelfde zaal een maand eerder bij Overtone Quartet opgevallen met vaak subtiel drumspel, met James Farm was de ritmetandem met Matt Penmann zo elektrisch versterkt dat ze zich haast een rocksound aanmaten. Penmann stevig op lage bastonen en Harland sterk op de troms gericht en weer heel zuinig met de basdrum. Deze ritmesectie speelde op Aaron Parks’ debuut-CD bij Blue Note, 'Invisible Cinema'. Redman, Harland en Penmann kennen elkaar van bij SF Jazz Collective. En met het groepsgevoel dat ze hier delen kunnen ze hun troeven uitspelen.

Joshua Redman is een blazer die van hard swingend tot in ballades gedecideerd kracht en zachtheid in zijn sound combineert. In deze groep die een voorliefde voor songs lijkt te delen is hij vooraan op het podium de eerste zanger. De composities van de vier groepsleden worden live uitgewerkt in de geest van het geschrevene, dwingend in hun woordenloze denken en voelen. James Farm openden met '1981' van Penmann en speelden het concert in één lange set vooral nog meer nummers van hun CD. 'Polliwog' van Redman en 'Unravel' van Parks bvb hoefde je nog maar eens op de radio gehoord te hebben en ze riepen al een vertrouwdheid op met hun rijke melodieën. 'Rijke Melodiën' lijken wel hun handelsmerk. Unravel combineerde weer spannend geduld, ongeduld en zoeken. Een hoogtepunt werd opgebouwd na de aankondiging van een wereldpremière van een nieuw stuk van Harland.  Een bijzonder moment lag in het opdragen van een nummer aan Marc Van den Hoof, een korte, fijne song. 'I-10' en 'Star Crossed' klonken geweldig...

De bijdragen van de vier aan de geweldige melodieuze song en hun solo’s leken inzicht van de chemie onderliggend aan emoties te doorgronden. Energiek en kien deden zij hun ding. Parks' meeslepende lyrische solo’s met kleine onderbrekingen, pauzes van inhouden tussen de welgespeelde heerlijke opeenvolgingen van noten waren memorabel.  En  we zagen en aanhoorden met even goed ontzag Joshua, Penmann en Harlmand soleren.  De lange set eindigde zodanig swingend dat stoppen niet gepast was en een bisnummer zich opdrong. We kregen nog iets zachts, om met een blije glimlach de concertzaal te verlaten.

© Guy Van De Poel

Danny De Bock

Trio Grande en Matthew Bourne nemen de luisteraar mee in een kleine vertelling 'D’une autre époque'. De opener laat een vreemde Brit aan het woord in een traag vertelsel dat abrupt eindigt als de drommel zich wat te ver over de rand rekt om iets te bekijken dat moeilijk te zien is. Als in een variant op Alice in Wonderland zijn we dan in een aparte fantasiewereld beland. Daar huppelen muzikale thema’s rond terwijl andere zich voortslepen of dansen. 'BDK theme' is daar meteen een prima voorbeeld van. Met een vrolijk ritme bloeit een mooi liedje open, maar na een minuut komt een ander liedje, een dramatisch liedje voorbij, volledig met zichzelf bezig en het gaat gauw weer weg. Het vrolijke liedje kan weer verder spelen en schoon afronden.

Wie van Zappa-esk houdt of van FES e..a 'Peter Vermeersch'en kan met de kapriolen van dit kwartet aardig aan zijn trekken komen. Grillige bewegingen, vlotte dansritmes en sensuele lijnen volgen elkaar op. Sommige stukken beginnen als een vingeroefening die herhaald wordt en waar dan creatief bij wordt geborduurd (vb '2666' - ook de titel van de dikke roman '2666' van de Chileens-Spaanse schrijver Roberto Bolaño). Invloeden uit oude en hedendaagse klassieke muziek en jazz,  vnl van de piano van Bourne, mengen zich met de folk, de filmische spankracht en warme aardekleuren van het trio. Als je er voor open staat, zetten de muziekjes van dit trio plus één graag je verbeelding aan het werk. Je kan je er moeiteloos korte scetches of komische filmpjes bij voorstellen rond grappige, kleine uitvinders bvb in sprookjesachtige of surrealistische decors. Belangrijker dan ontdekkingen die de wereld veranderen zijn hier vindingrijke ideeën en bijzondere mechaniekjes die iemands persoonlijke bestaan zin geven. Als Dehors dan gevoelig en lyrisch sax speelt, krijg je een Charlie Haden Quartet West gevoel en toch weer niet, in tedere muziek voor een gepijnigde ballerina die blijft doorgaan ('Roche Colombe') of deel je in het pakkende, edoch voorbijgaande verdriet ('Triste') van iemand die je tegenkomt in de bonte verzameling figuren wiens habitat en maniertjes Trio Grande & Matthew Bourne verklanken. Sommige zijn vastbesloten doordrammertjes (oa 'Wendy en Clafoutis'), andere zijn behoedzaam en toch niet te stuiten nieuwsgierig op zoek naar verborgen deurtjes en trapjes om geheime schatten te vinden ('Les petits escaliers').

De meesterlijke Massot verzorgt met zijn tubas meestal de rol van basspeler, maar een enkele keer neemt Dehors die taak waar met basklarinet terwijl Massot een fijn stukje op trombone blaast. 'Valse des p’tits pépés' dat begint als een wake voor gesneuvelde speelgoedsoldaatjes doet dat deels en laat de rol van uitgesproken basspel dan weer varen. In het eigen universum van deze vier muzikanten kunnen klankkleuren plotsklaps veranderen en is er geen eenduidige constante. Drummer/percussionist Debrulle die bijna de hele tijd sterk maar zonder overdaad aanwezig is en tussen speels en ernstig de ritmiek steunt en schraagt, zorgt voor een opmerkelijk logische continue binding van de vele kleuren en tinten. Het is uitkijken naar Jazz Middelheim waar deze vier als eersten het podium zullen innemen. In het prille begin van de 30^ste editie van het festival moeten hun muziekjes heel wat harten en hersens kunnen plezieren!

Danny De Bock

“Yeah,” riep Jon Irabagon Barry Altschul toe toen ze met z’n drieën na elkaar het podium opkwamen. De drummer had op weg naar zijn drumstel gevraagd of hij alvast zou beginnen. Irabagon had zijn tenorsax nog niet uit zijn koffer gehaald. Hij was ‘m nog aan het omgespen toen hij hoorde dat hij verwacht werd al in te vallen. Met korte ademstoten in de sax kondigde  hij zijn komst aan. Peter Brendler zocht nog een beetje het juiste volume om zijn krachtige kompanen bij te staan met creatief basspel en daar gingen ze! Heviger dan een achtbaan kronkelend en vooruit stomend.

We kregen het Jon Irabagon Trio zoals op de Foxy CD met de geinige hoes die verwijst naar 'Way Out West' van Sonny Rollins in 1957 waarop Rollins poseert als een Old Cowhand, maar Foxy nu plus een vetgeile knipoog naar sexy seventies platenhoezen. Dat Foxy Trio speelt alsof zij inpikken op een solo bij pakweg 'Striver’s Row' of zo van Rollins in 1957 live  in de Village Vanguard met een zelfde kleine bezetting zoals Rollins in dat gezegende jaar glansrijk uitprobeerde en daarmee een nieuwe trioformule leven inblies... maar Irabagon begint te soleren en blijft improviseren, meer dan de helft van de tijd met een rotvaart. Terwijl op de opnamen van die 'live at the Village Vanguard' songs staan waarop vrijelijk werd geïmproviseerd, maar de songs ook songs bleven, speelt 'Foxy' zich af rond de improvisatievermogens van Irabagon en co. In het vrije spel van deze moderne tenorgigant duikt geregeld verwantschap op met solo’s en thema’s van lekkere oude opnamen en dat blijft dan niet beperkt tot composities die Rollins bracht (of nog kan brengen, wij zijn benieuwd naar zijn verschijning op Gent Jazz 2011), net zo goed kan een stuk van bvb Thelonious Monk langskomen.

© Guy Van De Poel

De snelheid waarmee Irabagon kan spelen en improviseren is van zo’n hoog niveau als Rudresh Mahanthappa’s, veelgeprezen altsaxofonist die nu hoge toppen scheert of als het spel van trompettist Peter Evans  met wie Irabagon de blazerssectie uitmaakt bij 'Mostly Other People Do The Killing'. Met Evans heeft hij in die groep die drang gemeen om inspiratie te halen uit (delen van) oude standards gecombineerd met uiteenlopende technieken en stijlen uit een eeuw of wat jazzgeschiedenis. Zijn enorme begaafdheid en voorliefde voor snelheid toont hij met een overweldigende vurigheid, bij 'Foxy' voortdurend opgezweept door de stuwende drums van Altschul. Die speelde in de sixties al met Paul Bley, in de seventies met oa Anthony Braxton, Chick Corea, Dave Holland, Sam Rivers en behoorde toen al tot de top van musici die de jazz vooruit hielpen. Met 'Ullman / Swell 4' zagen we hem afgelopen herfst nog in de Hnita in grote vorm. Brendler (oa bij John Abercrombie te horen) toonde zich bij 'Foxy' een aandachtig bassist die volgt en vooruitvoelt. Met uitmuntend spel zorgde hij continu voor de meest toepasselijke bouwstenen in de sound en avontuurlijke opstoten van dit trio.

Maakten zij in de eerste set de indruk van een wervelwind waar geen ontsnappen aan was, in de tweede brachten zij echte composities. Het adembenemende was er dan wel af, maar het bleef genieten met 'Irina' en 'Beyond School' van Altschul, 'Four Winds' van Dave Holland plus nog twee eigen nummers, één van Brendler ('Half a dozen for the other') en één voor Wayne Shorter ( The Statement's Song, thanks Michel Proesmans vor die titels) van Irabagon. Het was dan nog geestig uitbollen bij het bisnummer, Irabagons favoriete Frank Sinatra zoals hij ’t aankondigde, “In Our Way,” zoals Altschul toevoegde: 'I’m A Fool To Want You'. Opgeladen en blij werden we de nacht ingestuurd, echt niet in de stemming om meteen te gaan slapen.

© Guy Van De Poel

Danny De Bock

Jonge leeuwen moeten de kans grijpen als ze zich voordoet, dus gelijk hadden de drie jongelingen Gerard Herman (saxen en meer), Gino Coomans (cello’s en muziekdoos) en Erik Heestermans (drums) van Sheldon Siegel dat zij zich in de kijker probeerden te spelen als voorprogramma. Dat het mij voorkwam als een weinig betekenend heruitvinden van eerder primitieve vrije improvisatiemuziek en mij nauwelijks raakte, mag hen geen zorg wezen. Free jazz is voor mij geen  dagelijkse kost en als ik er niet voor in de stemming ben, moet het al meesterlijk knap gebracht worden om mijn aandacht vast te houden.  Daarin slaagde de hoofdact op deze avond wél. Ik had mij staan afvragen  of ik er nog voor in de mood was, maar het gezelschap met Fred Van Hove speelde fe-no-me-naal.

© Christel (correcties JASSEPOES

Pianist Fred Van Hove is een grootmeester van de free, éminence grise die in 1968 met Peter Brötzmann meespeelde op oa de legendarische lp 'Machine Gun' en sindsdien nog vele andere allianties aanging en ook solo werk afleverde. Met zowel geweldige techniek als treffend emotionele diepgang bevestigde hij in de coStA voor de kenners en verklaarde hij spelenderwijs zijn faam voor de verkenners. Bij die laatste mag u mij dus rekenen. Ik zag een concert waar ik vol ontzag naar keek en luisterde. Wat ik ken van de avantgarde jazz van voor de free, van de free jazz an sich en van de improvisatie en vrije muziek sindsdien deed mij bij deze belevenis ervan overtuigd geraken dat pianist Andrew Hill en vibrafonist Bobby Hutcherson blij zouden zijn als zij hier aanwezig waren geweest. Even dacht ik ook aan Jason Moran, plots was er een bezwerende passage waarvan ik dacht dat ook hij er duimen en vingers bij zou aflikken.

De bezetting van een pianist, een vibrafonist en twee drummers is weinig alledaags, maar was met deze vier muzikanten ideaal. Paul Lovens, ook een grote meneer die al sinds 1969 meedraait en bekend is van bij Alexander von Schlippenbach en Global Unity Orchestra speelde gretig in op wat zich afspeelde. Martin Blume, de andere drummer viel iets minder op, maar vulde met luisterend oor en treffend spel het geheel mee op. Nog meer slagwerk kwam van de dame in het gezelschap en die speelde geconcrentreerd en verbluffend op vibrafoon. Vaak leek het of de drummers patronen tekenden die de prachtigste tekeningen versierden die Van Hove en Vandeweyer uitwerkten. Soms leken zij de grote Kunstenaars die zich door jongere getalenteerde leerlingen lieten begeleiden terwijl Els Vandeweyer de jongste van het viertal is: een jonge vrouw is die qua leeftijd kleindochter zou kunnen zijn van Van Hove. Zij woont en werkt in Berlijn, heeft ook al performances gedaan in Chicago en gespeeld met oa Ken Vandermark, Paal Nilssen-Love en Tim Daisy. Zij bedient zich van oa stokjes, zelfgeprepareerde handschoenen,  metalen schoteltjes en zij schijnt perfect te weten welke klanken zij er mee wil maken om de meest wonderlijke en overheerlijke muziek te creëen in het gezelschap van het moment. Zij leek tijdens dit concert een tijdlang in een platonisch liefdesspel verwikkeld met de pianist, maar elders ook een vrouwelijke onverschrokken krijger die nadat ze zegevierend slag had geleverd serene en treurende gedachten en emoties kwijt moest.

Het was een betoverend concert dat voor mij naar het eind zijn magie wat kwijtraakte toen in het publiek een leeg glas omviel terwijl Van Hove  heel traag accordion was beginnen te spelen waarop enkelen naast en voor mij begonnen te praten, overleggen blijkbaar of ze zouden opstappen en dat deden. Dat Van Hove  terugkeerde naar de piano en het geheel weer op dreef kwam en vaart kreeg, hielp mij weer even in het zadel  om nog een stukje mee te rijden op de vreemdschone geluidsgolven van dit kwartet. Maar het beste, het meest verrukkelijke hadden we daarvoor gehad. Hoogst gedenkwaardig!! Dit koop ik graag als er een CD van komt en vanaf nu is het ook extra uitkijken naar Jazz Middelheim met Van Hove in octet en Follow The Sound met Van Hove en Ikue Mori.

© Christel (correcties JASSEPOES

Danny De Bock

Zo zonder uitgebreide blazerssectie zoals voorheen met 't-unit7' komt Tom Van Dyck , weliswaar dus wat anders , nu met een  wel erg  leuk  bopkwartet dat uit die t-unit7 gedistilleerd werd, naar buiten . Erg toegankelijk  is het allemaal  en very jazzy bovendien, d'er zullen d'er veel zijn die hier vandaag de dag, in dit erg complexe jazzlandschap  erg blij gaan mee zijn !  Ikzelf alleszins al wel, al kan je misschien het geheel wat verwijten van wat té braaf te zijn.  Vergeet echter deze laatste opmerking en draai deze schijf vrij van complexen want genieten  mag, kan en moet je hierbij doen !

Bijgestaan door dezelfde fijne ritmesectie van t-unit7, dus met Herman Pardon op drums, Mark Haanstra aan de bas en Ewout Pierreux aan piano leidt Tom ons weer door 10 composities waarvan 9 van eigen hand weerom, je hebt er die het componeren in zich hebben, Tom is erg talentvol, dat blijkt eens te meer...Wat te denken anders van bvb. starter 'Unserious business' waar d'ie de altsax tot de zijne maakt, alsof ie nooit een ander instrument had bespeeld... ('k dacht dat ie eerder voor de bariton of de tenor koos...) Meeslepend melodieus met genoeg ruimte voor improvisatie...Herman accentueert gepast  terwijl Mark daar doorheen danst, sterke start, voel je't ook ?

Even een smaakje  van Ellington's 'Caravan' bij het beginnen van 'The Power of Emptiness' maar dat ben je gauw kwijt met de dartele ontwikkeling van het nummer. Ewout houdt zich voorlopig aan de Fender Rhodes maar dat laat zich in deze stijl bijzonder goed smaken !

 'Go down clean'een romantische ballad doorspekt met veel dramatiek ?...Ewout ingetogen en doortastend aan de piano vertellend, Tom  stelt de vragen, is hier de onzekere partij en de instrumenten vertalen dat meesterlijk om uiteindelijk zonder discussie te eindigen (ach, vergeef me, ik ben een fantast...)Van Ewout krijgen we dan 'Blow', lekker bopnummer met een ferm doorstappende Mark Haanstra aan de bas en een Tom Van Dyck, nu volledig losgegooid.Ewout volgt op zijn beurt daarna , eerst wat beheerster aan de start in de solo ( hier ook weer aan piano) om even later ook alle registers open te zetten. Fijn veel cymbalenwerk daarbij  van Herman Pardon die bij deze wat ruimte krijgt voor zijn soli. 'Blow' , genoeg dynamiek om je publiek terug aandachtig te maken na de pauze , stel ik me voor !

Track 5 is dan sommetjes maken met hier ook weer de opgemerkte zangerige bass van Mark Haanstra die ook na de solo blijft intrigeren.'Lee's waltz' noemt deze en da's er ééntje voor Lee Konitz, die andere grote altsaxofonist...

En heb je de vingerknip intussen nog niet in je hand zitten dan zorgt 'Bud, not weiser' daar wel voor en laat de Budweisser dan maar voor wat-ie is,nl. een  minder lekker American beer. Hier gaat het wel over die andere 'Bud', nl. Bud Powell, groot Bebop-pianist uit vorige eeuw en mooi gedaan weer van Tom met een heel percussief arrangement voor de sax . Mooie melodie trouwens ook...

En eigenlijk  volgt er nu dan pas de eerste rustpauze  met 'Force Majeure', ook wat een walsje, zo je wil, al ga ik het niet met jou dansen...Nee, lekker op de stoel liever dan, genieten van de poësie van Tom en Ewout, summier omkadert door  de intimistische ritmetandem van bas en drums, een 'cocktailmoment' is het, tijd om es te 'nippen' nu...

' I wanna be bob' refereert naar de periode halverwege de jaren negentig  en dus naar Bob Brookmeyer  waar  Tom toen onder speelde bij het Rotterdamse Conservatorium  waar Bob toen de leiding over had. Dit stuk is heel wat frivoler dan het vorige maar sluit gepast aan en breekt   de zaak hier gelukkig weer open want voor een cocktailuurtje bedank ik toch maar liever.

 'A dance to find balance' begint daarna speels en kinderlijk en heeft twinkelende lichtjes in onschuldige oogjes .Lichtvoetig  met een Tom geduldig uitleggend en ja,vermelden we hier ook weer de mooie bassolo van Mark en een Ewout Pierreux, zo sprankelend als het lichtste bronwater , nu terug aan de Fender.

'Big Tree' waar deze CD mee afsluit is daarna wellicht de sterkste compositie op deze fijne schijf die , jawel, dan wel erg toegankelijk mag genoemd worden maar nooit komt te vervallen onder de noemer 'easy listening'. Daar is deze 'Little man Big World' veel te veel échte jazz voor met sterke improvisaties en heerlijk musiceren van vier vaklui. Ik zou zeggen , smaak het zelf ook in het tweede deel van de tournee die Tom wellicht ook in jou buurt brengt, later dit najaar. Dat is wat  alvast ík ook van plan ben ! Aanbevolen straight jazz !

Winus

Peter Evans is een man van vele samenwerkingen. De groep 'Mostly Other People Do The Killing', de terrorist bebop band van Moppa Elliott, is wel hét project dat in jazzmiddens de meeste aandacht vangt, maar daarnaast leidt hij een trio, kwartet en kwintet, werkt hij ook graag samen met Evan Parker, gaat hij allianties aan met o.a. Nate Wooley (als twee trompetspelers in duo), met Mats Gustafsson en Agusti Fernandez enz. Hij speelt ook moderne klassieke muziek  met het 'International Contemporary Ensemble' en brengt net zo goed solo CD’s uit met improvisatie. In hetkader van het coaching project begeleidde hij op Jazz Middelheim 2010 'Le Pragmatisme du Barman'.

Zoals op de vorig jaar verschenen CD van Peter Evans Quartet wordt ook op “Ghosts” soms vertrokken van oud materiaal uit de grote jazzgeschiedenis en is er weer volop ruimte voor improvisatie. Met het kwintet haalt Evans de banden nauwer aan met oude mainstream en swingende jazz. Tegelijk doet dit kwintet er een schepje bovenop qua vooruitstrevend musiceren door er live processing in te betrekken: elektronisch spel dat met klanken en samples uithaalt, ook van fragmenten die tijdens de opnamen werden gespeeld en dan licht tot sterk vervormd terugkeren. De elektronica wordt live mee als improvisatiemiddel ingezet, de mix gebeurt al tijdens de eigenlijke creatie.

Deze CD opent feestelijk swingend met 'One to Ninety Two' dat teruggaat op 'Christmas Song' van Mel Tormé en meteen hangt er elektriciteit in de lucht. Trompetklanken worden al gauw uitgerokken zoals verbeeld op de hoesfoto’s waarbij gespeeld is met de sluitertijd op de lens. Muzikale lijnen worden herhaald en beïnvloeden de ritmiek en de verdere opbouw terwijl een serie versierselen bij de melodie worden gespeeld. De wonderbaarlijke vermenigvuldiging met de live processing gaat tot de rand van overdaad in ’n geweldige mix, danslustig, voluptueus en vurig. Daarna is het met '323' meteen hard gààn. Als nog niet was opgevallen dat hier niet zomaar een drummer meedoet, dan hier wél. Jim Black speelt met een power die de hele groep dwingt om behalve veelzijdig ook krachtig als vliegtuigmotoren uit de hoek te komen. En samen nemen zij een hoge vlucht !

Met titelnummer 'Ghosts' komt een ballad gebaseerd op 'I Don’t Stand a Ghost of a Chance With You'. Mooi zacht, ook weer getekend door Evans’ fascinatie voor hoe het verleden het heden bezwangeren kan en zo mee de toekomst bepalen. 'The Big Crunch' wil een ‘reverse Big Bang’ verklanken, schijnbaar één die vlug verslindend alles opslokt - in drie minuten is de hele boel geïmplodeerd. Met 'Chorales' belanden we post bop in de free. Het felle, melodieuze beginstuk van 'Chorales' wordt afgebouwd en de stukken worden her- en opnieuw bekeken. Er valt wat voor te zeggen dat de term avantgarde niet meer kan betekenen wat het betekend heeft, omdat het aan een bepaalde periode kleeft. In de zin dat er een conservatieve component is, maar de muzikanten vooral een vernieuwende taaluiting zoeken en vinden, is dit dan weer wél avantgarde te noemen.  Dat wordt verder onderstreept in 'Articulation'. Waarna een schone versie volgt van 'Stardust' van Hoagy Carmichael.

De aanpak voor deze CD met deze muzikanten is uitgemond in een verpletterend schijfje, dat eindigt als met het neerdalende stof en de laatste glinsters van groots vuurwerk.

Danny De Bock

Vorig jaar zaten we met een hoop ingeschrevenen in traiteurzaak Gybels te Mechelen voor ‘Jazz a la Carte’ , nog zo’n initiatief van Jazz@ Home, dat na een eerste start in 2003 of was het 2004?, verder ging in samenwerking en eigenlijk onder de hoede van JaZZZolder Mechelen, de  gesmaakte jazzclub van voorzitter Lejo Vanhaelen uit Mechelen, waar ook jonge ensembles en aan jazz verwante muziekjes sindsdien hun ‘thuis’ gevonden hebben. Nu dus met eenzelfde impuls JOS , effe uitproberen of dat ook werkt, jazz brengen bij meestal jazzonervaren theaterliefhebbers, alhoewel zulks evenement natuurlijk ook de muziekliefhebbers tout court aantrekt. Niets vanzelfsprekend blijkt echter want, hoewel het er bij ‘De Peoene’ en in ‘De Komeet (nu homeplace van de hedendaagse jazzzolder) vrij geanimeerd aan toe gaat; blijkt het  (in de eerste sets dan toch) vrij statisch te wezen in theater De Moedertaal en bij theater  ‘De Korenmarkt’.

Aanvankelijk is dat niet zo verwonderlijk in ‘de Moedertaal’ alwaar ‘Ruby geprogrammeerd stond met de toegankelijke vocale jazz die wat naar pop smaakt van Ingrid Weetjens, maar die bleek jammer genoeg een paar dagen voorheen al geveld door een pijnlijke hernia.

 ‘Het’Beuvens-Estièvenart quartet’, eigenlijk de band rond Ingrid,ontfermt zich dan maar alleen over de twee optredentjes en dat zal ongetwijfeld gesmaakt hebben met Lionel Beuvens op drums en Lara Rosseel aan de staande bas als ritmesectie en Eve Beuvens aan keys en Jean-Paul Estièvenart aan trompet en bugel als fijne solisten, alleen krijg je nu wel een heel ander opzet voor de niet-jazz liefhebbers.

 De tijd ontbrak me om dat allemaal in het juiste licht te kaderen en te evalueren want ik raasde doorheen een van allerhande straatwerken geplaagd Mechelen ,en dat bovendien grotendeels te voet, dus van het ene theater naar het andere om het gebeuren allemaal wat in beeldjes te schieten . In 3 theatertjes ben ik dan ook  slechts een kwartiertje aanwezig, wat wellicht, achteraf gezien, wat weinig was om naar veel reacties te peilen… Alleszins bleek het publiek ook in de Korenmarkt niet echt jazzbewust.

 Daar speelden ‘The Tributes’ een keuze uit wat bekende en minder bekende standards en eigenlijk een programma rond jazzlegende  en destijds vernieuwend gitarist Wes Montgomery meen ik toch begrepen te hebben uit de presentatie van saxofonist Jean-Paul Jublou, één van die wat mindere goden in ons Vlaamse muzieklandschap die wel steeds weer méér dan de moeite blijkt om aan te horen. Dries Verhulst aan gitaar, Jens Simolox aan contrabas en ouwe rot Frans Pelgrims op drums, intussen zijn  het samen wat vertrouwde gezichten in de brede Mechelse jazzscène en staan zij steeds garant voor quality music. Alleen moet je het theaterpubliek hier wat in gang zetten. Weten zij veel dat ‘shouts’ mogen en applaus na de soli ook al mag en dat dat eigenlijk zo hoort bij jazz !Maar eigenlijk is dat laatste gevoelsmatig en wat persoonlijk ook  en bestaan daar eigenlijk weinige regels rond. Alleen hoort applaus niet in de ballads, vind ik en leg dat dan  maar eens uit...

 Een 25 man gedurende de eerste set bij het ‘Beuvens-Estièvenart Quartet’ en misschien een 40-tal bij The Tributes ? Meer volk manifesteerde zich dan in het populaire ‘De Peoene’ theater, alwaar men, theatergetrouw, zoals we het graag overal gezien hadden, het concert inleidde met een act, eigenlijk letterlijk ‘onderbroekenlol’ maar van ons mocht het wel !

 Sam Stuyck, die ik voorheen eigenlijk alleen maar kende van het ‘Jokke Schreurs trio’ blijkt eveneens een warme vocalist zoals ook sideman bassist Jean Van Lint(o.a. bij de Swing Dealers met Dirk Van Der Linden) dat zo lekker kan,  en in de weinige theaterconcert-tijd dat ik er ben kan de tenor van Paul van Laere ook best bekoren.

 Sommigen wisten achteraf te vertellen dat toetsenist Nathan Kerstens eveneens in de prijzen viel, ik zou het echter niet weten, heb dat niet meer gehoord want wijlie weeral spoorslags naar de laatste tent : theater’ de Komeet’, zeg maar ‘JaZZZolderkapel’ nu vandaag de dag, maar ik ben vroeger wél een fan en vaste klant geweest van het ‘Komeet’-gezelschap.

Ik heb er in de periode 1996-2000 diverse leuke stukken gezien in ( zucht) die goeie ouwe tijd met bvb. een Tessy Moerenhout, goeie actrice,vakvrouw en fijne mens. Helaas kan zij het hier vandaag niet meer beleven, zij is er intussen niet meer,  overleed  eerder dit jaar aan het venijn van deze tijd, kanker…   

Nu dus zo goed als twee keer ‘vollen bak’ hier,  in de ouwe Komeet voor Maria Fernandez Alvarez, een Nederlandse met Zuiderse oorsprong en temperament. Een 'voice' met een  ferme backingband en zijzelf bulkend van enthousiasme.

Voor mij is dit alleszins de topper van de avond maar ‘k heb de ogen dan ook niet in me zakken steken. Een mooie vrouw met sterke stem,  rhythm, meeslepende, uit passie ontsprongen liedjes en zuiderse warmte ! Ja, zij komt graag later nog eens terug , klinkt het achteraf in de bar alwaar na het concert ook medewerkers vanuit de andere theaters toestromen. Lang blijf ik hier echter niet meer hangen, heb weer heel wat fotookes te verwerken waaronder wat leuke beeldjes , hoop ik dan toch, van deze schone, die ‘k op deze manier dan toch ook mee naar huis kan nemen... En wijlie dus voor vanavond finaal weg ! (zucht)…

Winus

Onder een feller brandend zonnetje dan we op basis van de weersvoorspellingen hadden verwacht traden op zondag om 15:00 DEL FERRO – VAGANEE GROUP aan met Mike Del Ferro aan de piano, huidig stadsartiest Frank Vaganée op altsax, Jos Machtel op contrabas en Hans Oosterhout op drums. Even voorstellen, dacht de voorzitter van de Mechelse jazzzolder en toen mocht de groep aan de blijde boodschap vorm geven: voor het eerst stond er jazz op het programma van de Dijlefeesten. Niet zomaar wat vrijblijvende jazz, maar meteen een kwartet met een frontman van wereldformaat, vorig jaar bij Kenny Wheeler nog te gast in New York met het BJO, gerenommeerd orkest waarbij hij al jaren voortrekker is, toptalent en altijd een sympathieke mens gebleven: Frank Vaganée.

De groep met Del Ferro bestond al eens eerder, begin jaren ’90 tot zo’n 15 jaar terug. En nu blazen ze deze band nieuw leven in. Met eigen stukken die ze updaten. Eigen stukken die vrijelijk verwijzen naar oude stromingen in de jazz en die ze qua geest en uitvoering eren. De set beginnend met sterk aan bebop verwante lijnen en snelheid klonk het meteen als een statement: traditie is belangrijk en vernieuwing moet niet om de haverklap klinken als een gewaagd uit de bocht gaan om ondanks de helling en het losse zand spectaculair weer vaste baan te vinden. Geleidelijk kwam er wel geflirt met dergelijk gevaarlijk spel aan te pas, maar Vaganée en vrienden zorgden eerst voor genoeg schwung en melodieuze lijnen alvorens de ervarener luisteraar zijn zin te geven en de minder geoefende luisteraar te laten proeven van fijn gedoseerde schijnbaar valse klanken die gewild en gepast voor een heerlijke contrastwerking zorgden. Zoetzuur zonder Oosterse invloed of scherpzacht als haar en dan weer melodieus en vlot toegankelijk speelde Vaganée zich in de kijker, maar hij liet ook graag de ruimte aan zijn Nederlandse metgezellen! Straight en to the point de ritmetandem, als een sierlijke tovenaar solerend en groovend of fijntjes ondersteunend tot achterwege blijvend, stil glunderend genietend pianist Del Ferro! Het is uitkijken naar hun nieuwe CD, jaja!

RHONNY VENTAT FUNKY JAZZBAND met Rhonny Ventat op saxen, fluit en keyboards, David Guttierez op gitaar, Cedric Waterschoot op elektrische bas en Michel Moliterno op drums kwamen iets later dan gepland tot het spelen van hun set toe. Zij tapten uit een ander vaatje en maakten hun naam waar. Ventat is de voorman, de spil en minstens zo belangrijk als de jazz is de funk. Bij momenten klonken de groovy stuff als een eerbetoon aan James Brown, we kregen lekkere en soms wel héél aanstekelijke funky jazz.

Van meet af aan gaven de muzikanten de indruk dat ’t hen vooral om lekkere en dansbare muziek te doen is. Dat de band rond Ventat niet dezelfde was als vorig jaar op jazzathome of in de jazzzolder – op Ventat en de drummer na – bleek ook geen enkel probleem. Cedric Waterschoot wist perfect aan te sluiten bij Ventat en gitarist David Guttierez scheen niet te moeten onderdoen voor Mao Blanc. Op een stuk van Pat Metheny en in heerlijke solo’s was het jammer dat zij op het kleine podium stonden op de Vismarkt en hij achter de volumineuze speakers. Maar vooral waren we blij dat gedegen funky jazz voor de ambiance mocht zorgen.

De opkomst was behoorlijk, de terrasjes alsook de rijen stoeltjes goed gevuld en voor benen die wilden bewegen was er eigenlijk ook nog plaats om’n stukje te shaken. I-de-aal  op een zomerse vooravond ! Wordt vervolgd, hopen wij dan.

Danny De Bock

Ik heb zaterdag 16 juli uitgekozen. Op die dag worden de Sabam Jazz Awards uitgereikt tijdens het festival. Meer hierover straks. Maar dat is natuurlijk niet de enige reden want ik hou wel van Kenny Werner en de BJO en dan nog het duo Toots en Kenny Werner om af te sluiten...

Het festival gaat dit jaar door in de tuinen van het Collège Notre-Dame de Bellevue. Het is daar om de twee jaar omdat de abdij niet elk jaar het wil doen in zijn tuinen. Het gras moet kunnen bekomen... We hebben inderdaad een bellevue over de citadell van Dinant maar de regen is wel de spelbreker...

JANOS BRUNEEL "LINGO" QUARTET

Janos Bruneel (bas), Nicola Andrioli (piano), Bert Cools (gitaar), Stijn Cools (drums), Daniel Mester (sax)

In 2010 heeft de jury van de Sabam Jazz Awards unaniem besloten om de prijs voor ‘jong talent’, de Jeugd & Muziek Jazz Award, aan bassist Janos Bruneel toe te kennen. Daarom staat Janos ook hier op het grote podium en mag hij deze zaterdag 16 juli openen. Janos Bruneel (°1983, Antwerpen) is een bassist die in elk gezelschap een rol van betekenis speelt.  Met verschillende formaties behaalde hij al tal van onderscheidingen, zoals in 2004 de 'Octave de la Musique'-prijs met het Casimir Liberski Trio en in 2008 de eerste prijs van de wedstrijd van jong jazztalenten van Dinant met de groep Hamster Axis of the One Click Panther. 

De groep speelt vandaag een gevarieerde set met eigen nummers met een sterk swingende afsluiter. Tussendoor krijgen we composities met een licht repetitief karakter dat je meevoert en laat meevoelen. Vooral de gitarist en Hongaarse saxofonist komen sterk uit de verf.  Het is geen doordeweeks jong bandje zoals er al zoveel zijn. Neen,  de prijs is zeker verdiend en we zullen hier nog veel van horen.

FRED VAN HOVE "Ode à Sax" QUARTET

Fred Van Hove (piano, accordeon), Fabrizio Cassol (sax), Jean-Luc Cappozzo (trompet), Paul Lytton (percussie/drums)

Pianist Fred Van Hove, toch al 74 jaar, brengt met zijn groep een ode aan Adolf Sax, de instrumentenbouwer uit Dinant. Onderweg naar hier merk je het wel : overal saxen-standbeelden op de brug en ook in de avondverlichting. Voor de saxpartij valt de eer te beurt aan Aka Moon oprichter Fabrizio Cassol.  Hij wordt bijgestaan door de Franse trompettist Jean-Luc Cappozzo en de Engelse drummer Paul Lytton. Bon,  een duidelijke lijn hoor je niet, je moet je ‘mind’ open stellen om dit te appreciëren. Heel af en toe merk ik wel een melodie die je dan tracht te volgen.

Pianist Fred Van Hove ontving vorig jaar de SABAM Jazz Award binnen de categorie 'Gevestigde Waarde'. We haken toch af voor een hapje lekker gebakken saucissen op de BBQ met een stevige pint Leffe.  We herkennen ook Mark Sound met zijn fantastische CD’s. Hij verkoopt nu ook vinyl jazzplaten (DMM -direct Metal mastering – en  180 gr LP’s) voor de jonge liefhebbers. Ondertussen runt hij al vier winkels in België. Jazz is alive and kicking, ook bij een jong publiek, blijkt nu ! Het is weer cool om naar jazz te luisteren en hier te komen kijken (ondanks het kwakkelweer).

KENNY WERNER & BRUSSELS JAZZ ORCHESTRA

Kenny Werner (p) & The Brussels Jazz Orchestra: Frank Vaganée, Dieter Limbourg, Kurt Van Herck, Bart Defoort, Kurt Van Herck (s), Serge Plume, Nico Schepers, Pierre Drevet, Jeroen Van Malderen (tp), Frederik Heirman, Lode Mertens, Ben Fleerakkers, Laurent Hendrick (tb), Peter Hertmans (g), Jos Machtel (b), Martijn Vink (dm)

Pianist Kenny Werner (°1951 Brooklyn,NYC) voorstellen hoeft bijna niet meer. Hij heeft een band met deze big band opgebouwd die al begon tijdens de jam sessies van Jazz Middelheim waarin hij Frank Vaganée opmerkte toen hij de internationale muzikanten wegblies met zijn geweldig saxspel. Dat resulteerde in een eerste CD met Kenny Werner en het BJO in 2003 (‘Naked in the cosmos’.   Binnen enkele weken volgt er nu een gloednieuwe schijf ‘Institute of Higher Learning’ en weer met kenny Werner. Het concert in Dinant kan dus gezien worden als een exclusieve avant-première van deze nieuwe CD.

Ze starten natuurlijk met het titelnummer waarbij de registers worden opengetrokken : indrukwekkend. De BJO is in topvorm. Ze spelen een ode aan Bob Brookmeyer in ‘Second love song’ en Kenny uit zijn lof voor de beste bigband ‘de BJO’. Ieder individu schrijft hier muziek en zij maken het aldus makkelijker voor Kenny om te componeren voor big band. Kenny brengt een speciale versie van het sixties ‘House of the rising sun’ met hierin stevig stuwende drums van Martijn Vink en saxpartij van Bo van de Werf. Joe Lovano komt het podium op en speelt mee met ‘Portrait for Jenny’ (bekend van ‘Naked in the cosmos’) eerst als een ballad en daarna zet het orkest in waarna een luid applaus volgt. Voor Kenny is Joe Lovano de godfather maar Joe zegt dat Kenny voor hem zijn goeroe is. Het volgende nummer ‘Compensation’ is ook te vinden op de nieuwe CD. Joe speelt hier ook mee na een mooie piano intro. Op het einde maken ze nog een grapje noten tussendoor (?) met ‘Singing in the rain’ omdat het buiten zo enorm regent. ‘Compensation’ is het eerste nummer dat Kenny schreef voor bigband destijds met het Mel Lewis Orkest. Daarna volgt nog de suite 'Cantabile' in 3 delen geschreven voor een universiteit.  Hierin zijn de solisten Peter Hertmans en Bart Defoort. Ballads en uptempo stukken volgen en bereiken pieken van raffinement en timing. Een verdiende toegift volgt met het bluesy nummer ‘Use me’ ook al van de CD ‘Naked in the cosmos’.

Voor dat Toots kan beginnen spelen volgt eerst de Sabam Jazz Awards uitreiking.

Auteursrechtenorganisatie Sabam zorgt voor leven in de brouwerij. Is het niet met discussies over uitbetalingen van artiesten, dan wordt er wel geopperd dat internetproviders ook een Sabam-bijdrage horen te betalen vanwege de vele (illegale) muziekdownloads die ze mogelijk maken. Maar het is niet alleen kommer en kwel bij Sabam. Want met bekroningen als de Sabam Jazz Awards zorgt de organisatie ook voor een belangrijke financiële steun aan gevestigde en jonge muzikanten die dat volgens de vakjury verdienen. 

De genomineerden voor de Sabam Jazz Award 2011 voor gevestigde waarde zijn:

• Gino Latucca, trompettist
• Jacques Pirotton, gitarist
• Fabrice Alleman, saxofonist = WINNAAR
• Sal La Rocca, bassist
• Michel Hatzigeorgiou, bassist

De genomineerden voor de Sabam Jeugd & Muziek Jazz Award 2011 zijn:

• Lorenzo Di Maio, gitarist
• Igor Géhénot, pianist = WINNAAR
• Antoine Pierre, drummer
• Casimir Liberski, pianist
• Thibault Dille, accordeonist

Fabrice Alleman speelde al met zoveel verschillende muzikanten en hij gaat nu naar huis met 10000 euro’s die zullen gebruikt worden voor zijn muzikale carrière.

De Luikse pianist Igor Géhénot mag op zijn beurt 5000 euro opstrijken. Hij speelt al piano vanaf zijn zesde. Hij houdt van de Bill Evans’ pianostijl en musiceert  in trio. Naast zijn studies aan het conservatorium van Brussel volgt hij nog extra training bij Eric Legnini en Jean-Louis Rassinfosse. Hijzelf geeft nu jazz piano lessen in Waremme (tegen Luik) en speelt regelmatig in Jacques Pelzer’s Club, Music Village, Sounds enz. Maar we willen hem graag wel eens zien spelen in Vlaanderen ook...

Zo, dan is het nu eindelijk de beurt aan de hekkensluiter: Toots in duo met zijn geliefde pianist Kenny Werner. Het is al bijna 23u.

TOOTS THIELEMANS & KENNY WERNER

Toots Thielemans (mondharmonica), Kenny Werner (piano, synthesizer)

 Kenny Werner is Toots zijn lievelingspianist. Ze brengen samen nu toch ook weer de bekende nummers als ‘I love you Porgy’ en ‘Summertime’ van de musical West Side Story; of ook nog  ‘All the things you are’ en natuurlijk ‘Windows’ van Chick Corea. Een Bill Evanske mag niet ontbreken of het Braziliaans repetoire zoals ‘The dolphin’ met hierin een riedeltje van ‘the pink panther’. Grappig gedaan en natuurlijk direct herkenbaar.  Joe Lovano kijkt goedkeurend mee vanuit het publiek. Toots vertelt hoe hij Kenny Werner heeft ontmoet toen hij producer was voor Judie Niemack en toen ook Joe Lovano meespeelde.

Kenny geeft vooraf telkens enkele noten  zodat Toots moet raden welk liedje ze gaan spelen. Het Charlie Chaplin nummer ‘Smile’ is ontroerend met de key changes van Kenny, net zoals ‘Ne me quitte pas’ van Jacques Brel. Toots eert zijn vrouwtje weer eens in ‘For my lady’ met kusjes tussendoor. Zeer goed gebracht is ‘Windmills of your mind’ van Michel Legrand, die een voorbeeld is voor Kenny Werner en met wie hij nog op het festival tijdens de repetities quatre mains heeft kunnen spelen. Op het einde volgen nog ‘Imagine’ van John lennon en ‘Wonderful World’. Ja het is echt een mooie muzikale dag geweest.

Opvallend is dat iedereen na het optreden tegen 00u15 snel naar huis wil. De temperatuur zakt en de regen houdt maar niet op. Onderweg door de straten valt me de mooie saxofoon verlichting op. Toch nog even gestopt om een kiekje te maken ...

Michel Proesmans

De bekendste naam in dit gezelschap kan voor de jazz(ver)kenner anno 2011 Jasper Van ’t Hof zijn, maar bij sommigen in het Gentse is de herinnering aan dit sextet en aan Van Gysegem in het bijzonder levendig gebleven. Vorige zomer stond de groepsnaam daar nog op de affiche van Jazz in’t Park  voor de 75^ste verjaardag van de bassist en beeldend kunstenaar. De bezetting toen, naast de autodidact bassist: saxofonist Steve Potts, tenorsaxofonist Cel Overberghe, trompet- en bugelspeler Patrick De Groote, vibrafonist Ronald Lecourt en drummer Noel McGhie. De aanwezigheid van Potts die les kreeg van Eric Dolphy en oa speelde met John Coltrane en Wayne Sorter mag een indicatie zijn van het belang van Van Gysegem voor de Europese jazz. Kenners en loslopende levende encyclopedieën associëren andere namen in de groep dan weer met oa Mal Waldron, Enrico Rava, Gato Barbieri, Steve Lacy...

Dit jaar kwam dan de uitgave op CD van deze langspeler uit 1971. In platenwinkel 'Vynilla' in Gent hoorden we dat de originele uitgave op vynil veel geld waard is; voor minder verwoede liefhebbers is het een goede zaak om nu op CD via AORTA kennis te maken met of herinneringen op te halen aan Europese free jazz van rond 1970!! Jawel, het is free jazz en het is muziek die het Franse Jazz Magazine toen prees om haar vermengen en verrijken van Europese wortels en orchestratie met de Afro-Amerikaanse new thing van toen. Het is Improvisatie met de hoofdletter in een genre waarin sommigen geen geweldige muziek willen vermoeden of ontdekken. Wie er zich wel open voor wilt stellen kan zich hier verbazen hoe juist de gehelen op deze plaat wel in elkaar passen. Titel “Aorta” en ets op de hoes “Niet zo gevaarlijk als je denkt” geven het passend aan: de onderliggende systemen van deze muziekuitingen zoeken en vinden, ja, bevoorraden cellen en organen langs bloedbanen om energiestromen te onderhouden. En die energie is niet per definitie van agressieve destructieve aard. Wars van conventies zoals die al decennia bestonden en evolueerden kwamen er nieuwe wegen op het voorplan, wegen die dichter bij onze natuur liggen dan we meestal in de verf wilden zetten.

Thelonious Monk ging niet mee in de free jazz, maar gebruikte in 1967 wel de titel “Ugly Beauty” en – smaken verschillen - al dan niet lelijke schoonheid is er ook te vinden op 'Aorta'. Met de nodige kennis van hun instrument en elkaars opvattingen konden deze zes muzikanten live begeester(en)de resultaten neerzetten die (nog altijd) echt àf klinken. Zoals “Nummer 86, een kerrygerecht” dat begint met gestreken bas en waarop geleidelijk de andere muzikanten met extra ingrediënten komen aanzetten. Grilligs en schoons na en door elkaar spelend, lang niet de hele tijd een chaotische geluidsmuur optrekkend, energiek en dan weer bedachtzamer, steeds welgemikt gaat de LP over drie nummers opgenomen in de Gentse universteit naar het lange titelstuk dat werd geregistreerd in de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Gent. Eens de intro getikt op cymbalen en gesputterd op sax, komt als een coole fan van Don Cherry Patrick De Groote aanzetten, dient Nolle Neels ergens tussen Albert Ayler en Louis Sclavis hem van antwoord en dan zitten we tot over onze hals in een werkstuk voor free jazz orkest dat, zij het niet als een Basie, swingt als de besten en met speelse momenten van ingehouden verlangen en op een laag pitje verder werken weer aanzwengelt... tot pruttelend en stomend ‘n echt lekker nieuw gerecht in een potje gaat overkoken, even toch, terwijl wat later weer iets aanbrandt en toch telkens net op tijd weet dit gezelschap de boel zo te sturen dat ’t zijn alternatieve sterren voor topkeuken grandioos verdiende.

Danny De Bock

Ergens voorbij de werelden van jazz en klassieke muziek kun je die vinden van Ig Henneman. In 1985 besliste zij om haar volstrekt eigen weg in te slaan als componerend en improviserend muzikante en de popmuziek vaarwel te zeggen. Eind 2010 vierde zij zowel haar 65^ste verjaardag als 25 jaar van eigen projecten met de 5 CD’s rijke verzamelbox Collected plus een tournee met o.a. trompettovenaar Axel Dörner in een sextet. Deze zomer pakt Stichting Wig uit met de CD die dat sextet opnam in december 2010.

Zoals een kappertjesstruik draagt deze CD vruchten die als capriolen én als delicate lekkernij aandoen. Cdbaby catalogeert dit als avantgarde free impro en voegt er gelukkig ook de liner notes aan toe van Brian Morton. In de tien stukken op deze CD kom je immers raakvlakken tegen met jazz en klassieke muziek, maar vooral getuigt de CD van ontmoetingen tussen zes muzikanten en nog meer instrumenten die in gelijkende en van elkaar wegdansende bewegingen oude tradities eren en (ver)nieuwe(nde) richtingen inslaan. Met oude blaas- en snaarinstrumenten plus piano creëren de zes inventieve leden ahw nieuwe hotjazz waarbij filmpjes zouden passen die oude collagetechnieken in een gedigitaliseerde omgeving doen bewegen en dansen. De CD begint uiterst levendig met 'Moot' dat meteen het ingenieuze karakter onderstreept van dit sextet alsook verwijst naar kinderlijk speelse lijntjes. Hoe doelgericht het samenspel ook is, net zo goed zijn er schijnbaar weinig doordachte, sterk doorleefde kronkels en kronkeltjes. Met de openingstrack wordt een statement gemaakt en de volgende composities/stukken diepen zaken verder uit. De viola van Henneman neemt een centrale rol in terwijl zij allesbehalve schreeuwerig dominant wil zijn. Met kunde en meesterschap zet zij met de collegamuzikanten schetsen in beweging die zij samen bezielen en uitwerken tot fijne eigenzinnige meesterwerkjes. Zoals bij een orkest verschuift de inbreng van de verschillende instrumenten, maar wordt een gemeenschappelijk doel bereikt.

Het kan wat wennen zijn aan deze muziek/kunstvorm, maar meerdere luisterbeurten helpen alleen maar om het genot te doen toenemen bij zoveel moois. Hoor klarinetten, trompet en tenorsax vervlogen tijden oproepen en terug- en ver vooruitblazen, uitmonden in nieuwe structuren, vrije muziek, alles onder impuls van Ig en haar viola ! Geniet zonder drums, maar met bas en piano van nieuwe heerlijkheden, ja, stel u open, laat u meevoeren als was u zelf een zaadje of een blad dat door wonderlijke windvlagen en zuchtjes, luchtverplaatsingen allerhande naar onwaarschijnlijke hoeken, kanten, fijne en grofkorrellige beelden wordt gebracht. Onvermoede invalshoeken en sensaties worden uw deel!

Danny De Bock

Op hun tweede CD springt in de samenstelling van het kwartet de personeelswissel in het oog met Jozef Dumoulin ipv Harmen Fraanje. Op openingstrack 'Pling Pling' dat op een listig laag volume begint en dat heel langzaam aanzwelt (zodat je de volumeknop misschien al gauw twee keer nodig hebt) horen we de gitaar van Guillermo Celano die ook op het afsluitende 'The Mediator' meespeelt. De gitaarklanken kunnen voor een verrassingseffect zorgen, zelfs enige verwarring veroorzaken als je de hoes niet bekeek (en geen recensie las). De extra snaren zetten mee de toon en introduceren meteen ook toetsenist Dumoulin die zich graag inlaat met elektronische spielerei en die hij hier mee inpast in een 'Streven naar Schoonheid en Perfectie'. Wilde stukken zijn schaars op deze CD, slechts zelden wil het kwartet prachtige schreeuwen slaken. Of zonder zang toch luidkeels vrolijk zangerig worden zoals in 'A Shout'.

Al verwijzen enkel 'Harlem Meer' en' A Day in the Life of Turtle' naar waterwerelden, deze jazz lijkt muziek die opstijgt uit het oppervlak van een blauwe, glinsterende zee van logisch en wiskundig abstraheren. De hoes die met minimalistisch design een bloeiende narcis bevat, past dan ook perfect bij het zoeken naar de essentie die schoonheid uitmaakt. Herhaaldelijk valt in de opbouw van de stukken een proces op van stilletjesaan groeien, in knop schieten en geleidelijk openbloeien. Of om terug te keren naar het water: denk aan bewegingen die bijna onopgemerkt ontstaan vanonder een stil, vlak oppervlak. Was de bewegingloosheid wellicht schijn en was er een zacht wiegen,  dat versnelt en dat gaat over in klotsen en golven, in eb en vloed. Hiermee willen we niet gezegd hebben dat de muziek over de zee gaat. Titels als 'Entre les Etoiles', 'To Norah' en 'Colors in Orval' wijzen er wel op dat voor de groep de afzonderlijke stukken aan concrete personen en zaken gekoppeld zijn.

Van overdaad is in deze muziek geen spoor te vinden. Hier wordt gestreefd naar schitterende pracht zonder de praalzucht die tot kitsch kan leiden. Puur en zuiver willen de klanken niet altijd zijn, maar wel zijn de ideeën van het uitgepuurde soort en de resultaten knap tot heel knap. De kwaliteit van de composities en improvisaties overstijgt de loutere optelsom van de individuele kwaliteiten van deze stuk voor stuk begaafde muzikanten.